بهمن سنگ

بهمن سنگ . . . . . . . . ..

تالاب پریشان آسفالت می شود: ( افشین فرهی) ( اعتماد ملی)

درياچه پريشان در دوازده كيلومتري جنوب شرق شهرستان كازرون، در حاشيه جنوبي ارتفاعات زاگرس و با وسعت چهل و سه كيلومتر مربع يكي از زيباترين درياچه‌هاي آب شيرين كشور است كه به دليل قرار گرفتن در كنار كوه‌هاي جنگلي و همچنين پوشش گياهي وسيعي كه در حاشيه آن روييده، زيبايي شگفت‌انگيزي دارد. پريشان جزو مناطق حفاظت‌شده و تالا‌ب ثبت‌شده بين‌المللي است كه بيشترين مساحت را در ارديبهشت‌ماه دارد. تالا‌ب پريشان از اكوسيستم‌هاي پايدار و از لحاظ زيست‌محيطي داراي حساسيت و اهميت بالا‌يي است.

منبع:روزنامه اعتماد ملی، ۲۷ بهمن ۱۳۸۷

هفته گذشته و مرگ 549 تهراني براثر بيماري قلبي، ريوي و تنفسي

گروه جامعه: با اينكه بيش از 15 روز است تهراني‌ها در هواي سياه و خاكستري نفس مي‌كشند و بنابه اعلام سازمان بهشت زهرا(س)، آمار مرگ بر اثر بيماري‌هاي قلبي، ريوي و تنفسي افزايش يافته تا آنجا كه در هفته گذشته مرگ 549 تهراني براثر بيماري قلبي، ريوي و تنفسي در فهرست اين سازمان ثبت شده است، سرانجام دبير كميته مواقع اضطراري آلودگي هواي تهران از ارائه پيشنهاد تعطيلي همه مدارس پايتخت به وزارت آموزش و پرورش خبر داد: <در پي افزايش آلودگي هوا در چهار منطقه آزادي، تجريش، قلهك و ميدان امام خميني(ره)، دبيرخانه كميته‌هماهنگي و نظارت مواقع اضطراري آلودگي هواي تهران، پيشنهاد تعطيلي مدارس را به استانداري تهران ارائه كرد.

روزنامه اعتماد ملی، ۸ دی ماه ۱۳۸۷

 

گسترش سیل در یمن

یمن از کشورهایی است که در منطقه ی خاور میانه و بین عربستان سعودی و خلیج عدن واقع شده است. اقلیم این کشور مانند بقیه کشورهای خاورمیانه خشک است و در هر سال تقریباْ ۲ تا ۳ اینچ بارش دریافت می کند.

هفته گذشته بخش هایی از این کشور  را سیل فرا گرفت و در نتیجه ی آن ساختمان هایی تخریب ، ۲۰۰ نفر کشته و ۱۰۰۰۰ نفر آواره شدند.

خبر از ژئولوژی دات کام. اول نوامبر ۲۰۰۸

تصاویری از تخریب هاریکان آیک

سایت ژئولوژی تصاویری را از هاریکان آیک آورده است که تخریب های حاصل را قبل و بعد از وزش آن به تصویر کشیده شده است. با کلیک به لینک زیر می توانید این مخاطره طبیعی را در چند مکان در شبه جزیره ی بولیوار ببینید.

تصاویر مربوط به تخریب هاریکان آیک

یک ویدئو از لایو ساینس

زندگی و حیات هاریکان ها

دریاچه بختگان فارس کاملا خشک شد:

خبرنامه آفتاب و به نقل از روزنامه جام جم:

سرپرست محیط زیست استان فارس از خشک شدن دریاچه بختگان در شهرستان نی ریز فارس به طور کامل خبر داد.
به گزارش مهر، قاسم دیانت طلب ظهر امروز در جمع خبرنگاران افزود: اثرات منفی این خشک شدن دریاچه را می توان در بخشهای مختلفی نظیر تلف شدن پرندگان و جانوران منطقه دانست که البته برای نجات پرندگان از مدتها پیش ماموران محیط زیست اقدامات لازم را انجام داده و پرندگان را به مناطق دیگری منتقل کردند.
وی خاطرنشان کرد: تبدیل این دریاچه به نمکزار باعث شده که نمکها بر اثر وزش باید بر روی محصولات کشاورزی بومیان منطقه ریخته شود و حتی جاده ها را بپوشاند.
سرپرست محیط زیست استان فارس با بیان اینکه هنوز برآورد دقیقی از خسارتهای ناشی از این موضوع صورت نگرفته افزود: خشکی دریاچه به خاطر خشکسالی های چندت مدت اخیر بوده و برای برطرف کردن این مشکل نیز نیروی انسانی کار زیادی نمی تواند انجام دهد اما تا حد امکان محیط زیست برای نجات پرندگان و کاهش خسارتهای ناشی از این خشکی اقدامات مناسبی را صورت داده است.
دیانت طلب از دسترسی افراد متخلف به پناهگاه حیات وحش به عنوان یکی از دغدغه های محیط زیست در اثر خشکسالی و خشکی دریاچه بختگان یاد کرد و افزود: کنترل تالاب بختگان پس از خشک شدن دریاچه سخت تر شده زیرا خود دریاچه مانعی بزرگ برای دسترسی به حیات وحش طرف دیگر دریاچه بود اما اکنون افراد متخلف با یک موتورسیکلت هم می توانند از روی دریاچه عبور کرده و به حیات وحش تالاب دسترسی پیدا کنند که این موضوع کار را برای کنترل مناطق مذکور سخت تر کرده است.
● دریاچه های پریشان و مهارلو نیز در حال خشکیدن هستند
وی عنوان کرد: دریاچه پریشان نیز در شهرستان کازرون حدود ۵۰ درصد خشک شده و دریاچه مهارلو در نزدیکی شیراز نیز به همین شکل در مقیاس وسیعی دچار خشکی شده است.
سرپرست محیط زیست استان فارس اظهار امیدواری کرد که با تمام شدن خشکسالیها وضعیت این دریاچه ها نیز به حالت قبلی خود بازگردد.
پارک ملی و پناهگاه حیات وحش بختگان با وسعت هر یک به ترتیب ۱۱۷هزار و ۴۷هکتار و ۲۴۲هزار و۲۲۳هکتار در ۷۰کیلومتری غرب شهرستان نی ریز فارس واقع شده است.
دریاچه های طشک و بختگان تا قبل از خشکسالی از بزرگترین دریاچه های کشور محسوب می شدند. این دو دریاچه در سالهای پرباران گسترش یافته و به هم می پیونند.
بختگان اولین بار در سال ۱۳۴۷ به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام و در سال ۵۴ به عنوان پناهگاه حیات وحش معرفی شد.

آبگرفتگی شهر تبریز در تیر ماه 87

ادامه مطلب

مهماني براي ديدن مخاطرات

سلام:

با کلیک کردن در بزرگراه جهنمی مربوط به قسمت پیوندهای روزانه، در همین سایت به صفحه ای که با عنوان خطری در چین: تونل گولیانگ هم سری بزنید. به نظر من از جاده های شمال خودمان کم نمی آورد و بسیار زیبا و قشنگ است. تصویر پایین یکی از این عکس هاست.

به نظر من به همه ي قسمت هاي سايت توجهي داشته باشيد. ضمناً با كليك روي تصوير نيز به اين سايت لينك خواهيد شد. اين هم بوليوي و جاده ي مرگ:

فرونشيني يا كولپس: محل، شهر گواتمالا در كشور گواتمالا

 

فروچاله ي خيلي بزرگي در شهر گواتمالا به طور ناگهاني فرونشست، اين حادثه چندين منزل و وسيله ي نقليه را تحت تاثير خود قرار داد. طبق گزارش رسيده 3 نفر از اهالي ناپديد شده اند.چنان كه تصاوير نشان مي دهند، حفره ي مدور شگفت انگيزي ظاهر شده است كه بيش از 300 فوت عمق دارد. علت ايجاد چنين فرونشيني را بارندگي هاي اخير و تركيدگي لوله ي اصلی فاضلاب حدس مي زنند. اما حفره ي به اين اندازه و وسعت، احتمال وجود گودال دیگری را در بخش هاي زير نيز ايجاد مي كند. برخي خبرهاي اخير نشان مي دهد كه طی ماه گذشته صداها و ارتعاشات زیادی در محل شنيده شده است. در عين حال ، از ترس فرونشيني بيشتر در اين محل، بيش از 1000 منزل مسكوني تخليه شده اند.

۲۷ فوریه ۲۰۰۷

تصویر ماهواره ای، ایران و عراق پوشیده شده از برف

فعاليت آتشفشاني در شيلي روز اول سال جديد ميلادي

 

شيلي، سانتياگو

بنا به گفته ي مقامات رسمي دولت شيلي، روز سه شنبه اول سال جديد ميلادي در جنوب اين كشور آتشفشان للایما فوران كرد، گدازه و خاكسترهاي فراواني از آن خارج شد و حدود 150 نفر از اهالي مجبور به ترك منطقه شدند.

مسئولين امر طي اطلاعيه اي اطراف آتشفشان للايما را حادثه آفرين توصيف كردند و از ماموران پليس و آتش نشان ها خواستند تا در مواقع ضروري آماده ي خدمت رساني در محل حادثه باشند.

با شروع فعاليت اين آتشفشان، دود غليظي حدود 9300پا در آسمان پخش شد، و تلويزيون نيز تصاويري از دود غليظ و خروج گدازه از آتشفشان للايما را براي مردم پخش كرد. آتشفشان للايما يكي از فعالترين آتشفشان هاي دوازده گانه ي شيلي به شمار مي رود.

نمای آتشین از بالا

ماهواره هاي ناسا تصاوير جديدی را از آتش سوزي كاليفرنيا ضبط و ثبت كرده اند، كه نشان دهنده ي وسعت آتش سوزي است.

دامنه ي آتش 335000 ايكر ( 1347603188 متر مربع ) از كاليفرنياي جنوبي را دربرگرفته است.

بادهاي شديد سانتا آنا، به پراكندگي آتش نيز كمك مي كند.

اين تصوير تداوم آتش سوزي را بين لس آنجلس و سان دياگو، كاليفرنيا را نشان مي دهد.

نقاط قرمز رنگ محل آتش سوزي ها است. دود پهناور و غليظ به سمت خارج از اين محدوده و روي اقيانوس آرام مي وزد.

 

ظهور هزاران شیر ماهی در سواحل آلاسکا

هزاران شیرماهی در سواحل شمال غربی آلاسکا ظاهر شده اند ـ در نتیجه ی آن چه که طرفداران حفظ منابع طبیعی آن را پیامد نگران کننده ی گرم شدن کره زمین می خوانند که به ذوب یخ های قطبی منجر شده است.

بيشترين مخاطرات زمين شناختى دنيا در ايران رخ مى‌دهد.

رييس گروه زمين شناسى مهندسى سازمان زمين‌شناسى و اکتشافات معدنى کشور گفت: از ميان ‪ ۴۱‬مورد مخاطرات زمين شناختى در دنيا ، ‪ ۳۱‬مورد آن درايران رخ مى‌دهد. مهندس "محمدجواد بلورچى" افزود: همچنين ‪ ۹۷‬درصد شهرهاى ايران در معرض زمين لرزه هستند و ‪۳۵۰‬ شهر را نيز خطر سيل تهديد مى‌کند. وى باتاکيد براينکه‌کاهش مخاطرات نيازمند اقدامات جدى است اظهار داشت:
همچنين تعداد زيادى از دشت‌هاى ايران در معرض خطر فرو نشست قرار دارند. وى اضافه کرد: دلايل معمول ايجاد فرو نشست و فرو چاله،انحلال در سنگ‌هاى آهکى ، گچى و نمکى و کاهش حجم رسوبات کم چگال است که بيش از ‪ ۹۰‬درصد اين پديده در کشور ما به بهره‌بردارى غير اصولى آب‌هاى زير زمينى مربوط مى‌شود. بلورچى گفت: انواع فرونشست ، تاثير مستقيمى بر خطوط انتقال نيرو و سوخت ، راه‌هاى ارتباطى و راه‌آهن دارد. وى گفت : برداشت بى‌رويه از منابع آب زير زمينى با ميزان فرو نشست و رخداد فرو چاله ارتباط دارد و هر چه ميزان برداشت بيشتر باشد ايجاد چاله‌ها نيز بيشتر خواهد شد. مهندس بلورچى در ادامه با بيان اينکه جلوگيرى از گسترش روبه رشد پديده فرو- نشست در دشت‌هاى کشور نيازبه جدى گرفتن مساله ازسوى مسوولان کشور دارد گفت: کاهش برداشت و مسدود کردن برخى از چاهها، تغيير و اصلاح نوع کاشت ، کاشت محصولات کم مصرف و داراى رشد سريع، تغيير عادات کشاورزى و کاهش هدر روى آب از جمله راه‌هاى کاهش اثرات فرو نشست است. وى ايجاد باران مصنوعى ، سرمايه‌گذارى در جهت رشد و گسترش صنايع از نوع غير آب بر ، وضع قوانين جديد و جدى گرفتن آن براى حفر چاه ، تشويق و تنبيه کشاورزان در استفاده از منابع آب ،اطلاع‌رسانى و آموزش مردم و افزايش قيمت آب را از ديگر اقدامات موثر دراستفاده کمتر از منابع آبى و در نتيجه کاهش اثرات فرو نشست عنوان کرد. سه شنبه ۲۲ خرداد ۸۶

مرکز خبر علوم زمین ایران

این هم یک حادثه در نیشابور از زبان یکی از همکلاسی های من: مجید لگزیان

سلام
اومدم بگم که یکی از بلایای طبیعی که تو کتاب جغرافیا خوندیم بالاخره واسه ی ما اتفاق افتاد.
امروز ظهر بعد از اون بارون شدید و کوتاه ، آب های جاری شده از شهرک قدس و کانال رو به روی خیابون شهید سوم باعث ایجاد سیلاب شدن.
همه ی خیابون شهید سوم و بهار و رسالت و کوچه های این منطقه پر از آب شدن. طوری که من تقریبا تا زانو تو آب بودم. احتمالا امشب تلویزیون نشون می ده. من تا حالا همچین وضعی رو فقط تو تلویزیون دیده بودم. حتی آب به طبقه ی پایین خونمون هم نفوذ کرد.
جالب اینه که این جا هیچ مسیری واسه هدایت آب نداره و تمام آب ها به طرف پایین رفتن و تا خیابون دارایی هم کشیده شدن.
وقتی مسیل آب رو می بندن همین میشه دیگه.

---

وقتی من داد می زدم که تغییر کاربری اراضی در نیشابور کار دستمان می دهد یعنی این.

جهت اطلاع خوانندگان: در نیشابور اکثر گذرگاههای مهم آب تبدیل به مسیرهای حمل و نقل شده اند. من فقط این را می فهمم که طبیعت کار خودش را خوب بلد است. پارتی بردار هم نیست.

خواهش می کنم چهره ی طبیعت را بیش از این تغییر ندهیم.

پارک های شهری درجه حرارت ها را کاهش می دهند.

    مطالعات اخیر نشان می دهد که، افزایش 10 درصدی پارک های شهری، باعث کاهش دما به اندازه ی 7 درجه فارنهایت خواهد گردید. پوشش های گیاهی و پارک ها، اثر جزیره حرارتی شهر ی را که مربوط به فشردگی ساختمان ها و پوشش سطحی آسفالت خیابان ها می شود، جبران می کنند.

 

 

      یک قطعه کوچکی از پارک ها و گیاهان سبز می تواند به کاهش دما در محدوده های شهری کمک کند و گرما و عطش تابستان ها را که نتیجه ی گرمای جهانی است و ساکنان شهری با آن روبرو هستند را کاهش دهد.

      به علاوه، بر اساس تحقیقات تیمی مرکب از دانشمندان ایتالیایی، افزایش ده درصدی فضای سبز می تواند سطح های درجه حرارت را تا 7 درجه فارنهایت کاهش دهد. افزایش پارک ها و پوشش های سبز پیش بینی های انجام شده در ارتباط با افزایش دما را تا 2080 میلادی خنثی خواهد نمود، هنگامی که تابستان ها گرم تر و خشک تر و زمستان ها مرطوب تر پیش بینی می گردند. به خاطر این که شهرهای آمریکایی نسبت به درجه حرارت های بالای تابستان، مستعدتر از شهرهای بریتانیایی می باشند،رونالد اینوس[i] زیست شناس دانشگاه منچستر گفته است که فضاهای سبز عملکرد مهمتری را در ایالات متحده آمریکا خواهد داشت.

       به گفته ی اینوس، کاشتن درختان و چمن های بیشتر در اطراف شهرهای جهان مردم را راحت تر و آسوده خاطرتر می سازد و هزینه های بهینه سازی هوا و مخارج انرژی را کاهش می دهد.

       او به لایو ساینس[ii] گفت: "چنین اقدامی محیط اقلیمی را خوشایندتر و دلپذیرتر خواهد ساخت. همچنین مطالعات زیادی در این باره نشان داده است که این عمل سلامت جسمی و روحی افراد را و نیز حس تندرستی آنها را بهبود بخشیده و می تواند به کاهش جرم در جامعه منجر گردد.

       این پژوهش در شماره ی جاری نشریه ی "محیط ساخته" منتشر شده است، که مطابق است با روزی که بیل کلینتون اعلام کرد، ساختمان های شهری پانزده شهر از جمله نیویورک و لندن به تکنولوژی کارآمد و موثر انرژی مجهز خواهند شد تا انتشار کربن حذف گردد.

       در روزهای آفتابی، دمای محیط های شهری مانند بخش های مرکزی آن در شهرهای آمریکا بیش از 22 درجه فارنهایت  نسبت به محیط های روستایی گرم تر و داغ تر است.

        اما این تیم پژوهشی به این نتیجه دست یافته است که افزایش فضای سبز می تواند اثر جزیره ی گرمایی شهر را به حداقل برساند. این موضوع این حقیقت را روشن می سازد که گیاهان آب را به طور موثرتر و کارآمدتری نسبت به آسمان خراش ها و پارکینگ ها جمع و نگهداری می کنند. هنگامی که آب از روی سطح برگ گیاهان و درختان تبخیر می شود، باعث کاهش دمای اطراف می گردد، درست شبیه تعرق از روی پوست بدنمان که باعث خنک شدن می شود.

       بنا به اظهار نظر او، اگر چه مطابق مدل های اینوس، فضاهای سبز کاهش دمای محیط را دربر خواهد داشت، اما قادر به پیش بینی افزایش بارندگی ها و همچنین افزایش 50 درصدی توفان های زمستانی بزرگ تر تا سال 2080 میلادی در منچستر نیست. انتظار می رود که آب باران غیر قابل جذب در کانال های شهری جریان یافته و به سمت رودها و جویبارها رهسپار گشته و در نهایت به اقیانوس ها سرازیر شود.

      اینوس می گوید: متاسفانه افزایش فضاهای سبز اثر محدودی در کاهش رواناب دارد، و بنابراین سیلاب های ناگهانی به طور دامنه داری در شهرهای ما افزایش خواهد یافت.

         به گفته ی او ذخیره سازی بیشتر آب های ناشی از بارندگی از بروز سیلاب جلوگیری خواهد نمود و این شاید به حفظ فضای سبز از طریق آبیاری آنها در ماههای خشکی که در تابستان ها پیش بینی می شود، کمک می کند.

---

[i] - Roland Ennos

[ii] - LiveScience  نام یک سایت علمی است.

آغاز سال مطالعه قطبها

یکی از بزرگترین برنامه های تحقیقی برای بررسی تغییرات زیست محیطی در قطبها و تاثیرات آن بر کره زمین در پاریس آغاز شد.

در این تحقیق که قرار است به مدت دوسال به طول بیانجامد، هزاران محقق در بیش از 200 پروژه از 60 کشور جهان به فعالیت خواهند پرداخت.

این فعالیتها در قالب "سال جهانی قطب" انجام می گیرد. از سال 1882 میلادی این چهارمین باری است که سالی برای مطالعه تغییرات محیط زیستی قطبها مشخص شده است. ولی امسال اولین سالی است که تغییرات زیست محیطی که انسان مسبب آنهاست در این دو قطب به وضوح دیده می شود.

ذوب شدن یخها

دانشمندان با استفاده از کشتیهای یخ شکن، ماهواره و زیر دریایی به مطالعه تغییرات زیست محیطی در قطبها خواهند پرداخت.

دانشمندان می گویند که افزایش دمای هوا در قطبها بیش از مناطق دیگر در کره زمین محسوس است.

افزایش سطح آب دریاها و آب شدن یخها یکی از مسایلی است که محققان در این پروژه های تحقیقی مورد بررسی قرار خواهند داد.

صفحه یخی قطب جنوب بیش از 90 دصد آبهای شیرین دنیا را در خود ذخیره کرده است که آب شدن تمامی آن موجب افزایش سطح آبهای دریاها به میزان 60 سانتیمتر خواهد شد.

از موضوعاتی دیگری که در این پروژه مورد بررسی خواهد گرفت می توان به تغییرات آب و هوایی در قطب شمال و تاثیرات آن برروی زندگی ساکنان این مناطق و همچنین زندگی موجودات زنده که زیر سطح یخی قطب شما زندگی می کنند، اشاره کرد.

منبع: بی بی سی

این هم اثرات بالا آمدن آب دریا

لطفاً اول دانلود کنید و بعد ببیند:

بالا آمدن آب۱

بالا آمدن آب دریا۲ - برای کشورهای مختلف

رشد جمعیت برخی از کشورهای جهان

انواع فروجاله ها

به خاطر اين كه فلوريدا سرزمين مستعدي براي چنين رويدادي به شمار مي رود، مكان مناسبي براي توصيف برخي از انواع گودالها و فرايندهاي زمين شناسي و هيدرولوژيكي تشكيل دهنده آنها خواهد بود. فرايندهاي انحلال، جاهايي كه سنگ سطح زمين در برابر اسيدهاي ضعيف تجزيه پذير هستند، اين سنگ ها حل شده و در مكانهايي كه حفره ها در زير زمين شكل مي گيرند، انتشار   مي يابند. تقريباً علت تمام فروچاله هاي فلوريدا فرايندهاي انحلال است.

فروچاله ها

گودال ها عموماً در جاهايي ديده مي شوند كه سنگ زيرين آن سنگ آهك، سنگ كربنات، لايه هاي نمكي يا سنگ هايي است كه به طور طبيعي مي توانند توسط جريان آب حل شوند. به طوري كه اين سنگ ها حل مي شوند و فضاها و حفره هاي زيرزميني را گسترش مي دهند.

 گودالها پديده هاي تاثربرانگيز و عجيبي هستند، چرا كه معمولاً چنين سرزمين هايي تا مدتها كاملاً دست نخورده باقي مي مانند تا فضاهاي زيرزميني آن به اندازه كافي بزرگ و وسيع گردد. اگر اين حفره نتواند به اندازه كافي زمين بالايي خود را تحمل و پشتيباني كند، آنوقت است كه ريزش ناگهاني سطح زمين اتفاق مي افتد. اين ريزش ها مي تواند در مقياس كوچكي اتفاق افتد، چنانكه در تصوير روبرو ديده مي شود، و يا مي توانند در مقياس هاي بزرگ تري كه ممكن است منزل يا جاده اي در آنجا وجود داشته باشد، اتفاق افتند.

خسارت هاي زيادي از اين نوع رويداد متوجه فلوريدا، تگزاس، آلاباما، ميسوري، كنتاكي، تننسي و پنسيلوانيا است. تصوير پايين، گودالي را در فلوريدا نشان مي دهد كه به سرعت گشوده شده است، ظاهراً در استخر شنا، اندكي از جاده و ساختمان ها اختلال هايي ايجاد شده است.

ماسوله را براي آيندگان حفظ كنيم.

روستای کوهستانیِ ماسوله در غرب استان گیلان و در فاصله‌ی حدوداً ۶۰ کیلومتری رشت واقع

شده ‌است. این ناحیه از کشورمان با طبیعتِ زیبا و معماریِ منحصر به‌فرد پلکانی می‌تواند به عنوان یکی از قطب‌های اصلی گردشگری نه‌تنها در مقیاسِ ملی بلکه در سطحی جهانی مورد بهره‌برداری قرار‌گیرد.

متأسفانه چندی پیش اخبار نگران‌کننده‌ای از سوی "مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن" وزارت مسکن درباره‌ی جریانهای آواری به دلیل بارش‌های فصلی در ماسوله، منتشر شد که ما را بر آن داشت اصل قضیه را از مسؤول پروژه این سازمان و همچنین مدیرِ پایگاهِ میراث فرهنگی در ماسوله جویا شویم.

آقای دکتر «سعید هاشمی طباطبایی» مدیریتِ پروژه‌ی ماسوله را در مرکز تحقیقات وزارت مسکن به عهده‌دارند. ایشان در این‌باره می‌گویند: "از ابتدای سال ۸۵ مرکز تحقیقاتیِ ما راساً و زیر نظر شخص من اقدامات پژوهشی خود را درباره‌ی مشکلات خاصّ طبیعی در منطقه‌ی ماسوله آغاز کرده‌است.

خطر اصلی متوجه‌ی لغزش زمین و وقوع جریانهای آواری در هنگام بارش‌های فصلی می‌باشد. این خطر بسیار جدی است و نیاز به توجه ویژه و همکاری بین نهادهای مسوول مرتبط دارد". کارِ گروه پژوهش مرکز تحقیقات وزارت مسکن هنوز به مراحل اجرایی نرسیده‌ است.

پروژه‌ی مذکور به علّت شرایط سخت آب‌و هوایی در منطقه فعلاً متوقّف شده و از بهارِ سالی که در پیش است تحقیقات از سر خواهد گرفته ‌شد. آقای دکتر طباطبایی اظهار امیدواری می‌کنند: "بر‌اساس برنامه‌هایی که در دست داریم تا پایان شهریورماهِ سال ۸۶ نتایجِ تحقیقات به مرحله‌ی مطلوب و مورد نیاز رسیده و کار وارد بخش اجرایی خواهد‌شد.

هدف نهایی آن است که از داده‌های این تحقیقات و نتایج بدست آمده برای مرتفع ساختنِ مشکلات طبیعیِ منطقه استفاده‌گردد". در ۳۰ سال گذشته منطقه‌ی ماسوله با حوادث طبیعی ناگواری دست به گریبان بوده و فاصله‌ی زمانی این اتفاقات بدشگون به طور متناوب روز به روز کمتر گشته و منطقه را با بحرانی جدی روبرو گردانده‌‌است.

من چیزی را به غیر از حضور نامناسب انسان‌ها در این بین دخیل نمی‌بینم. ما انسان‌ها تصور می‌کنیم هرچه را که دلمان بخواهد می‌توانیم انجام دهیم.

طباطبایی مدیر پروژه ماسوله ، وزارت مسکن

آنچه ماسوله را این‌گونه مساعد حوادث خطرسازِ طبیعی ساخته، چه می‌تواند باشد؟ دکتر طباطبایی می‌گوید: "من چیزی را به غیر از حضور نامناسب انسان‌ها در این بین دخیل نمی‌بینم" . ایشان به‌زیبایی بیان می‌کند: "ما انسان‌ها تصور می‌کنیم هرچه را که دل‌مان بخواهد می‌توانیم انجام دهیم.

زمانی که درختان را در دامنه‌ی کوه‌ها قطع می‌کنیم و بجای آن‌ها ویلا‌های مجللِ خود را بنا می‌سازیم نباید فراموش کنیم که با این کار در واقع مقاومت خاک را از بین برده‌ایم و در آینده شاهد سیلاب‌های عظیم و فاجعه‌ساز بر آوار ساخته‌های خود خواهیم بود.

انسان‌ جزوی از طبیعت است و بی‌شک بازتاب فعالیت‌های مخرباش نسبت به طبیعت به خود او باز خواهد‌‌گشت." وقتی درختان را قطع می‌کنیم میزان فرسایشِ خاک را بالا برده‌ایم، مصالح وقتی با خاک مخلوط ‌شوند نیروی عظیمی را بوجود می‌آورند که می‌توانند برای از بین بردن ساخت و سازهایی که در مسیرشان وجود دارد بسیار ویران‌گر باشند.

به این اتفاق از لحاظ فنی جریان‌های آواری اطلاق می‌شود. جریان‌های آواریِ رسوبات به همراهِ آب حرکت می‌کنند. دکتر طباطبایی می‌گوید: "ما باید تحقیق کنیم و ببینیم در منطقه‌ی ماسوله چه عواملی در بوجود آمدن این جریان‌های آواری درگیر هستند و مصالح این جریان‌های آواری از کجا تأمین می‌شود؛ اگر بدانیم این مصالح از کجا می‌آیند تا حدّ مطلوبی می‌توانیم جلوی خسارات ناشی از جریان‌های آواری را بگیریم.

به عنوان مثال باید لغزش‌های زمین را که ممکن است سبب ایجاد چنین حرکت‌هایی بشود مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند و یا مثلاً باید تمهیداتی اندیشید تا زمان تمرکز را در حوزه‌های آبریز به تأخیر انداخت. زمان تمرکز رابطه‌ای میان شدّتِ بارش و خروجِ آب از حوزه‌های آبریز است و اگر میزان بارش و خروج آب یکسان باشد و همزمان صورت گیرد می‌تواند سبب وقوع سیلاب‌های بزرگی ‌گردد".

ساخت‌و‌سازهای زیر‌بنایی از جمله جاده‌سازی و ساختمان‌سازی باید بر‌پایه‌ی اصول و ضوابط مشخصی صورت گیرند. سازگاری با طبیعت باید همواره محور حرکت‌های توسعه‌طلبانه‌ی انسانی باشد و تنها در این صورت رشد و توسعه‌ای پایدار محقّق می‌گردد.

ما هرگز نخواهیم توانست سازه‌های مدرن خود را بر روی خرابه‌های میراث طبیعیِ سیاره‌ی عزیزمان بنا کنیم؛ نیروی طبیعت بسیار بزرگ‌تر از افکار جاه‌طلبانه‌ی ما خواهد بود و اگر بخواهیم به دشمنی با آن برخیزیم، لازم نیست زمان زیادی به انتظار بنشینیم تا شاهد قهر طبیعت و ویران شدن قصر آرزوهای‌مان باشیم.

آقای دکتر «نیکروز مبرهن شفیعی» مدیر پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری در ماسوله در صحبت‌های‌شان نقطه‌نظر مشترکی را با آقای دکتر طباطبایی دارند که حاصل نگاهِ تخصّصی و آگاهیِ این دو کارشناسِ دلسوزِ ماسوله در دو زمینه‌ی کاریِ متفاوت می‌باشد.

آقای دکتر شفیعی ضمن اظهار تأسف از ساخت و سازهایی که در ماسوله انجام می‌گیرد و با مخالفت‌های شدید سازمان میراث فرهنگی روبرو است، می‌گویند: "سازمان میراث فرهنگی با اجرای برخی از طرح‌ها از جمله احداث پارکینگ چند طبقه، تله‌کابین و طرح هایی از این دست به شدّت مخالف است.

ایجاد پارکینگ در ماسوله امری ضروری است ولی باید با مطالعه و شناسایی مکان‌های مناسب به نحوی که سیمای شهر را مخدوش نکند و از گنجایش مناسب برخوردار باشد تحقق پذیرد". در اینجا نکته‌ی بسیار جالبی وجود دارد. گنجایشِ مناسب! چه گنجایشی؟ ماسوله در سال چند گردشگر دارد؟ آقای دکتر شفیعی اعلام می‌کند: "اصلاً خوشایند نیست که ما آمار دقیقی از تعداد گردشگران نداریم.

در ایام نوروز سال گذشته طبق سرشماری که توسط پایگاه میراث فرهنگیِ ماسوله صورت گرفت مشخص شد در طول مدّت ۱۵ روز ماسوله پذیرای ۱۴۱ هزار نفر گردشگر بوده‌است. این تعداد گردشگر (ده‌هزار نفر در روز) به تناوب از ماسوله بازدید نمودند که آثار تخریبی بازدید این جمعیت از بافت فرسوده‌ی ماسوله و طبیعت پیرامونی آن، خود مقوله‌ی جداگانه‌ای است. این آمارگیری باید حد‌اقل برای تمام مدّت فصل گردشگری و تمام تعطیلات میان هفته‌ای و مناسبت‌های خاص از جمله عاشورا-‌تاسوعایی که در پیش است انجام شود که متأسفانه اعتبارات کافی برای انجامِ این مهم وجود ندارد".

ماسوله‌ای‌ها فرهنگ و مراسم خاصی را برای ایام محرم دارند و در این زمان بیشترین گردشگران را افراد بومی که در سال‌های اخیر مهاجرت کرده‌اند و یا گردشگرانی از روستا‌ها و شهر‌های اطراف تشکیل می‌دهند. به علت شرایط فرهنگی، طبیعی و همچنین جریان زندگی‌ای شکوفا در ماسوله ما با طیف گسترده‌ای از گردشگران روبرو هستیم.

برای برنامه‌ریزی‌های زیرساختی و توسعه‌ی امکانات رفاهی اولین نیازِمان این است که ظرفیت‌های منطقه را با آمارگیری‌های دقیق شناسایی کنیم؛ تا قبل از انجام چنین محاسباتی هرگونه صحبتی بی‌سند است. ما نمی‌توانیم بر اساس حدس و گمان بگوییم که به عنوان مثال ماسوله به فلان قدر فضا برای احداث پارکینگ نیازمند است. آقای دکتر شفیعی با ابراز گله‌مندی از چنین اقداماتی اضافه می‌کند: " وقتی آمار دقیقی وجود ندارد ما از کجا باید بدانیم که چه هتلی با چه ظرفیتی برای منطقه نیاز است؟ رویه‌ی اقدامات ما معمولاً به این شکل برنامه‌ریزی می‌شود که تشخیص می‌دهیم مکانی خاص، پتانسیل ویژه‌ای را برای جلب گردشگر در اختیار دارد.

با کشف این حقیقت سراسیمه وامی تهیه می‌گردد، سرمایه‌گزاری صورت می‌گیرد و امکانات رفاهی و

مشکل اصلیِ ماسوله دخل و تصرف و تجاوزاتی است که با نام عمران منطقه‌ای و توسعه‌ی شهری صورت می‌گیرد.

نیکروز مبرهن شفیعی، مدیر پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری در ماسوله

گردشگری تدارک دیده‌می‌شود. عملی که با ضعف مدیریت و فقدان آگاهی‌های پایه‌ای لازم صورت داده‌شود، نتیجه‌اش نه برای سرمایه‌گزار و نه برای مصرف کننده رضایت‌بخش نخواهد بود و از همه بدتر اینکه طبیعت والا و تاریخ فرهنگی غنیِ سایت مورد نظر را نیز در معرض تهدید قرار می‌دهد".

دکتر شفیعی می‌گوید: "مشکل اصلیِ ماسوله دخل و تصرف و تجاوزاتی است که با نام عمران منطقه‌ای و توسعه‌ی شهری صورت می‌گیرد. ماسوله شهری تاریخی است و مشکلاتی که امروز گریبان‌گیر این مجموعه‌ی فاخر گردیده بلایی نیست که ناگهان بر ما نازل شده‌ باشد بلکه دست انسان است که با تخریب طبیعت، قطعِ درختان و ساخت و سازهای غیر اصولی از احداث راه گرفته تا ویلاهای شخصی، مشکل را بوجود می‌آورد و سپس فریادش به آسمان می‌رود که خطر در کمین است، به دادم برسید!".

ماسوله تنها یک دهکده‌ی کوهستانی خوش آب و هوا نیست. تمامی خطه‌ی سرسبز شمالی کشور از آب و هوای مطلوبی برخوردار است و اگر موقعیت فرهنگی ماسوله را به دست خود از بین ببریم با توجه به اینکه ماسوله از لحاظ موقعیت جغرافیایی در منتهی‌الیه بخش غربی فومن قرار دارد و به نوعی می‌شود گفت در مسیری بن‌بست قرار گرفته‌است، دیگر این جذابیّت ویژه را برای جلب گردشگر نخواهد داشت.

شاید ما به راحتی بتوانیم چون سیلی ویرانگر به ماسوله سرازیر شویم. در کوچه پس کوچه‌های تاریخی‌اش قدم بزنیم، در طبیعت بکرش بساطی به راه اندازیم، آش رشته‌مان را بپزیم، آشغالِ پفک‌مان را در رودخانه‌ی زیبایش بیندازیم، کوله‌مان را از سوغات محلی پر کنیم و در حالی ماسوله را ترک گوییم که کوهی از زباله را از خود به یادگار گذاشته‌ایم.

به راحتی می‌توانیم یک موقعیت فرهنگی را به مکانی فاقد فرهنگ و زننده تبدیل کنیم اما آیا خواهیم توانست یک ضدّفرهنگ را به ارزشی اجتماعی بدل سازیم؟ دکتر شفیعی در این‌باره می‌گوید: " امر گردشگری از بناها و مجموعه‌های تاریخی‌ـ‌فرهنگی باید با حفظ حرمت این آثار و رعایت ضوابط و سیاست‌های سازمان میراث فرهنگی که براساس موازین جهانی تدوین شده است، صورت پذیرد".

ایشان معتقد هستند اقدامات‌شان در جهت رونق گردشگری ماسوله بر این محور قرار ندارد که با کشاندن مسافران بیشتر منبع درآمد بهتری را بوجود آورند چرا که اصولاً خساراتی که جمعیت غیر‌قابل‌کنترل و برنامه‌ریزی نشده‌ی گردشگران به منطقه وارد می‌آورند را نمی‌توان در برابر درآمد اقتصادی کوتاه‌مدت قرار داد و آن را رونق صنعت گردشگری به‌حساب آورد.

اگر ما با در نظر گرفتن بازدهی‌های کوتاه مدت اقتصادی ماسوله را در معرض تعدّی قرار دهیم و طبیعت دست‌نخورده و معماری شگفتِ تاریخی‌اش را تخریب کنیم، دیگر چگونه خواهیم توانست به جبرانِ این مافات بر‌آییم؟ جایی برای برگشت وجود ندارد، باید به حفظ آنچه امروز در دستان‌مان است اقدام کنیم.

لازم است که برای ماسوله با توجه به موقعیت خاص فرهنگی و حیات شهریِ فعالی که دارد هیأت امنایی منتخب در نظر گرفته‌شود تا علاوه بر زندگی روزانه‌ی شهروندان، توجه به ابعاد فرهنگی و حفاظت از بناهای ارزشمندِ تاریخیِ ماسوله را نیز در دستور کار قرار دهند.

در حال حاضر طرحی با عنوان "طرح ساماندهی ویژه‌ی ماسوله" توسط پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری شهر ماسوله تهیه گشته‌ و برای تصویب به "کمیته‌ی عالی میراث فرهنگی" ارایه شده‌است. از طرفی نیز پروژه‌ای برای جلوگیری از حوادث طبیعی خطر‌سازی که آینده‌ی ماسوله را تهدید می‌کند در مرکز تحقیقاتِ مسکن و ساختمانِ وزارت مسکن در دستِ کار می‌باشد.

ماسوله در سال‌های اخیر خیلی بیش از گنجایشِ طبیعت حساس و زیست‌بومِ آسیب‌پذیرش تلفات دیده‌است. سیل سالِ ۱۳۱۳ در ماسوله ۴ نفر تلفات انسانی بجا گذاشت. سیل سال ۱۳۶۹ منجر به خراب شدن ساختمان‌های زیادی شد و در سیل سال ۱۳۷۲ نیز علاوه بر ویرانی ابنیه و تأسیسات، ۳۲ دستگاه وسیله‌ی نقلیه نیز آسیب دید. سیل سال ۱۳۷۷ فاجعه‌ی بزرگی را در ابعاد انسانی و اقتصادی خود به‌بار آورد، در آن سال ۳۰ نفر تلفات انسانی، ۲۰ نفر مفقود و ۵ میلیارد ریال خسارت مالی وارد شد.

هر تفکر سلیمی لزوم پیشگیری را بر درمان تأیید خواهد کرد. ماسوله‌ی امروز به دلیل اقدامات اشتباهی که علیه طبیعت آن انجام شده بیش از پیش در معرض خطر قرار گرفته و برای ادامه‌ی حیاتِ خود نیازمند حمایت است. فعالیت‌های توسعه‌ی شهری در موقعیتی تاریخی همچون ماسوله نباید در تعارض با ضوابط میراث فرهنگی باشد.

ساخت و سازها باید بر اساس شرایط طبیعی و با در نظر گرفتن سازگاری با طبیعت صورت گیرد و مركز تحقيقات ساختمان و مسكن نیز به عنوان تنها سازمان رسمی و مسئول، وظيفه‌ی مهم و خطير تحقيق و بررسی مسائل مربوط به ساخت و ساز را در كشور بر عهده دارد.

سازمان میراث فرهنگی، استانداریِ گیلان، وزارت مسکن و سازمان حفاظت محیط ‌زیست با کارشناسان خبره‌ای که در اختیار دارند، با توجه به شرایط بحرانی ماسوله و بستر‌های کاری مشترک در این موردِ بخصوص، باید در حرکتی هماهنگ متحد شوند. حرکت سازنده‌ی هیچ‌یک از این نهاد‌ها بدون همراهی و مساعدت دیگری امکان‌پذیر نمی‌باشد. باید از اتلاف وقت، انرژی و هزینه های بیهوده در حرکت‌های موازی جلوگیری کرد.

برای نجات ماسوله تنها یک راه وجود دارد: با هم یکی شویم تا نتایج مثبتی بدست آوریم.

ضمیمه:

۱- سیل سال ۱۳۱۳، ۴ نفر تلفات انسانی داشته‌است.
۲- سیل سال ۱۳۶۹ منجر به خراب شدن ساختمان‌های زیاد شده‌است.
۳- سیل سال ۱۳۷۲ علاوه بر ویرانی ابنیه و تأسیسات، ۳۰ دستگاه وسیله‌ی نقلیه نیز آسیب دیده‌است.
۴- سیل سال ۱۳۷۷، ۳۰ نفر تلفات انسانی، ۲۰ نفر مفقود، ۵۰ دستگاه وسیله‌ی نقلیه نابود و ۶ هتل و ساختمان‌های دولتی مانند پاسگاه انتظامی، اداره برق و مخابرات آسیب‌دیده و ۵ میلیارد ریال خسارت وارد شده‌است.

منتشره در روزنامه ی همشهری مورخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۵

منبع:پرشين ژئو

بحران در یک قدمی ماسوله

مركز تحقیقات وزارت مسكن از لغزش‌های زمین و كوه در اطراف ماسوله خبر داد.این امر احتمال های پیشین را مبنی بر وجود خطر در ماسوله تایید می كند.

مدیر بخش ژئوتكنیك مركز تحقیقات ساختمان و مسكن از پایان یافتن بخشی از مطالعان زمین‌شناختی در ماسوله خبر داد كه بر اساس آن زمین‌های این منطقه در چند حوزه آبریز دارای لغزش‌ها و حركت های محسوسی بوده است و اعداد و ارقام به دست آمده از مطالعات ژئوتكنیكی صورت گرفته در چند ماه اخیر نیز خطر جدی برای ماسوله را تایید می كند.

"سعید هاشمی طباطبایی" می‌گوید:«بر اساس مطالعات اولیه یكی از نگرانی‌ها در این بخش لغزش سنگ‌ها از كوه‌های اطراف ماسوله در موقع بارش فصلی و هم‌چنین حركت كوه های ماسوله بود كه سبب شد مطالعات وسیع میدانی در این منطقه صورت گیرد كه نتایج آن داده های جدید و در عین حال هشدار دهنده‌ای را در مورد وضعیت زمین در این منطقه ارایه كرده است.»

بهار امسال با انعكاس خبری مبنی بر حركت كوه های ماسوله ،مسوولان وزارت مسكن و شهرسازی را بر آن داشت مطالعات وسیعی در این حوزه آغاز كنند و از همان زمان بخش اولیه این مطالعات در كوه های اطراف ماسوله آغاز شد.

مدیر بخش ژئوتكنیك مركز تحقیقات ساختمان و مسكن در مورد نتایج این مطالعات و خطرهای دركمین ماسوله می‌گوید: «یكی از بحران های جدی در ماسوله جمع‌شدن آب بیش از حد معمول در حوزه های آبریز بالادست این منطقه است.

در دره‌ای كه در بالادست شهر ماسوله قرار دارد و از طریق آن آب‌های منطقه جمع و بین رودخانه‌های اطراف شهر توزیع می‌شود ،ارتفاع آب به حدود 8 متر رسیده كه طی چند دهه پیش بی سابقه بوده و این موضوع یك هشدار جدی است كه باید مورد توجه قرار گیرد.»

به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی؛ هاشمی طباطبایی در مورد خطرات احتمالی جمع شدن آب در این منطقه هشدار می دهد:« ارتفاع آب در این دره از مرز بحران گذشته و در عین حال آب‌های جاری شده به این دره مقدار بسیار زیادی آب‌رفت‌ها و رسوبات لغزشی را به این منطقه آورده و همین امر سبب شده تا حجم آب در كنار رسوبات،نیروی عظیمی را ایجاد كنند كه احتمال خطر برای شهر بسیار زیاد است.»

به دنبال بارش های فصلی در این منطقه، میزان آب در حوزه‌های آب‌خیز كوه‌های اطراف به میزان قابل توجهی افزایش یافته و سبب به جریان افتادن رسوب‌های حوزه‌های آب‌خیز به سمت پایین می‌شود .این امر  باعث می شود حجم وسیعی از سنگ‌های این مسیر به سمت پایین سرازیر شوند.

به گفته مدیر بخش ژئوتكنیك مركز تحقیقات ساختمان و مسكن یكی دیگر از تهدید هایی كه این شهر تاریخی را با خطرجدی روبه‌رو كرده حوزه آبریزی به نام میل لرزان است كه آخرین بار در سال84 با فعالیت یكی از زیرحوزه های آن به نام خلیل دشت سبب كشته شدن 40 تن در ماسوله شد.

بر اساس مطالعات كنونی این زیرحوزه هم‌چنان خطر جدی برای شهر دارد و هر لحظه احتمال می رود كه این حوزه آبریز به دلیل شیب تند ،ماسوله را از رسوبات چند ساله بپوشاند.

شهر ماسوله تا كنون چندین بار با معضل لغزش‌های آواری رو به رو بوده كه خسارت‌هایی هم به شهر وارد شده است  اما پیش از این هیچ یك از مسئولان برای بررسی دلایل این امر و اتخاذ تدابیری برای جوگیری از تكرار آن اقدام نكرده‌اند.

هاشمی طباطبایی تاكید دارد این هشدارها زنگ خطری برای تمام مسولان شهر تاریخی ماسوله است.

به گفته وی مطالعات كنونی با آغاز فصل سرما متوقف شده و از ابتدای سال آینده بررسی ها برای دست‌یابی به داده های بیشتر دوباره از سر گرفته می‌شود.

چند سال پیش، بعد از وقوع سیل، سنگ كوه‌های اطراف به سمت شهر سرازیر و باعث تخریب بسیار در این منطقه شد. اكنون نیز در صورت بارش های مداوم در این منطقه احتمال تکرار حادثه آن سال با اثرات مخرب بیشتر، وجود دارد.

برخی كارشناسان حوزه مسكن و شهرسازی معتقدند ریزش سنگ‌ها از كوه‌های اطراف ماسوله شبیه لغزش كوه های لواسان و فشم در استان تهران است كه باعث شد یك ‌روستا به طور كامل زیر آوار كوه مدفون شود. آنان امكان وقوع این حادثه را برای ماسوله ممكن می‌دانند.

منبع از پرشین ژئو : http://www.persiangeo.com/content/view/1150/2/